Home » Blog » Handen wassen met handgel of zeep: wat is beter?

Handen wassen met handgel of zeep: wat is beter?

Een recent artikel van Infection Control Today uit de Verenigde Staten laat zien dat handen wassen met handreinigingsmiddelen op basis van alcohol niet beter is dan handen wassen met zeep én dat het niet in alle situaties bruikbaar is.

Handhygiëne is een van de meest elementaire en belangrijkste inspanningen op het gebied van infectiepreventie in de strijd tegen infectieziekten, maar het is ook vaak het meest verwaarloosd. Hoewel meer recente krantenkoppen over het nieuwe coronavirus meer gericht zijn op maskers en persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE), is het absoluut noodzakelijk om de rol van handhygiëne en de complexiteit van recent onderzoek over dit onderwerp te onthouden en te herhalen. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Centra voor Ziektebeheersing en Preventie (CDC) beschouwen handhygiëne als de beste manier om de verspreiding van besmettelijke ziekten te voorkomen. Handhygiëne wordt beschouwd als de basis van infectiepreventie.

Naleving handhygiëne erg lastig

Voor veel 'infection-preventers' (IP's) is handhygiëne in zorginstellingen vaak onder het gewenste niveau. De nationale nalevingspercentages liggen meestal ver onder de 50% en zelfs met interventies is een duurzame verbetering iets waar IP's altijd naar op zoek zijn. De naleving van de handhygiëne is echter lastig, omdat gezondheidswerkers voortdurend in en uit kamers gaan, met patiënten omgaan en andere activiteiten uitvoeren die handhygiëneprotocollen volgens de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie nodig zouden maken. De ontwikkeling van handreinigingsmiddelen op basis van alcohol heeft een deel van deze stress verlicht door het proces sneller en efficiënter te maken. Helaas is dit niet zonder enige uitsluiting.

 

Een van de belangrijkste lessen die IP's het personeel kunnen leren is wanneer ze handreiniger moeten gebruiken en wanneer ze zich moeten wassen met water en zeep. De Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention (CDC) merkt op dat "handreinigers op basis van alcohol in sommige situaties snel het aantal microben op de handen kunnen verminderen, maar dat deze niet alle soorten ziektekiemen elimineren".2  De huidige inzichten leren ons dat handreinigers met gel een goede optie zijn, maar dat wassen met water en zeep een standaardprotocol moet zijn wanneer de handen zichtbaar vuil zijn of wanneer de zorg voor een patiënt met norovirus of  de ziekenhuisbacterie Clostridium difficile.

 

Handreinigers met ontsmettingsmiddel minder effectief?

Jarenlang was de mogelijkheid om snel de handen te reinigen met ontsmettingsmiddel alleen al een uitvinding waar zowel gezondheidswerkers als IP's enthousiast over waren. Maar eind 2019 begonnen enkele scheuren in de basis van het geliefde handreinigingsmiddel te ontstaan.

 

De beperkingen van handreinigers zijn vanaf het begin bekend, maar het was een nieuwe studie die de rode vlaggen deden heisen over het gebruik ervan voor respiratoire virussen, zoals influenza. Het griepseizoen is altijd een tijd om de boodschap van "vergeet niet om je handen te reinigen!" te herhalen, dus natuurlijk was deze bevinding, dat handreinigers misschien minder effect hebben dan handen wassen tegen griep, diep verontrustend.

 

De onlangs gepubliceerde studie onderzocht de infectiebestrijdingsmogelijkheden van handreinigers op basis van alcohol tijdens het griepseizoen, en richtte zich daarbij specifiek op het influenza A-virus. Wat het onderzoeksteam vond, was fascinerend, maar ook verontrustend: het vermogen van de handontsmetter om het virus te inactiveren veranderde toen het slijm (sputum) van een met influenza A besmette persoon aanwezig was, wat betekent dat de werkzaamheid van de handontsmetter op alcoholbasis afnam in de aanwezigheid van sputum. Het influenza A-virus in het slijm bleef actief ondanks 120 seconden gebruik van het ontsmettingsmiddel. Wanneer er slijm aanwezig is, heeft het virus de neiging om hogere concentraties ontsmettingsmiddel nodig te hebben en langere perioden om te worden geïnactiveerd.

 

Significante bevindingen

Deze bevindingen zijn significant om een aantal redenen. Ten eerste toont het de beperkingen van handontsmettingsmiddel in een toepassingsomgeving die eerder als effectief werd beschouwd. Ten tweede onderstreept het hoe slijm en sputum een uitdaging kunnen vormen voor desinfecterende middelen, wat versterkt dat handen wassen met zeep vaak de meest effectieve optie is. Handwas met water en zeep is de enige effectieve manier om de biobelasting te verwijderen en de "smurrie" die een uitdaging vormt voor echt schone handen. Het fysieke proces van schrobben is wat helpt bij het reinigen van de handen. Hoewel het gemakkelijk is om zich te concentreren op handhygiëne als een breed onderwerp tijdens het respiratoire virusseizoen, is deze studie een goede herinnering dat het zorgpersoneel moet worden aangemoedigd om hun handen fysiek meer te wassen en niet zo zwaar te vertrouwen op handreinigers.


Waarschuwing voor GOJO (Purell producten)

Naar aanleiding hiervan heeft de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) op 17 januari 2020 een waarschuwingsbrief uitgebracht aan GOJO Industries met betrekking tot haar Purell producten. Dat ging specifiek over de Purell Healthcare Advanced Hand Sanitizer productlijn. Een waarschuwingsbrief van de Division of Pharmaceutical Quality Operations is nooit een goede zaak, maar zeker niet tijdens een uitbraak van een nieuw coronavirus of een ernstig griepseizoen. De brief ging over de marketing uitingen van Purell waarin het claimde dat het product in staat is om een breed scala aan microben te doden. Sommige van deze beweringen omvatten de werkzaamheid tegen virussen zoals het ebolavirus, het norovirus en de griep, enzovoorts.  De reactie van de FDA was:

"Deze verklaringen, die in de context van het hoofdstuk met veelgestelde vragen worden gedaan, geven duidelijk aan dat PURELL® Healthcare Advanced Hand Sanitizers bedoeld zijn om de ziekte van het ebolavirus, het norovirus en de griep te verminderen of te voorkomen. Als zodanig zijn de verklaringen een bewijs van het beoogde gebruik van uw producten. De FDA is zich momenteel echter niet bewust van adequate en goed gecontroleerde studies die aantonen dat het doden of verminderen van het aantal bacteriën of virussen op de huid met een bepaalde omvang een overeenkomstige klinische vermindering van de infectie of ziekte veroorzaakt door dergelijke bacteriën of virussen produceert".

 

Bovendien meldde de FDA dat de handreinigingsmiddel van GOJO in de categorie "drugs" per FDA-reglementering zouden vallen. In de brief werd sterk benadrukt dat de beweringen van GOJO met betrekking tot het product niet werden ondersteund door adequate of goed gecontroleerde klinische proeven en gepubliceerde literatuur, waarbij werd opgemerkt dat "U onmiddellijk actie moet ondernemen om de in deze brief aangehaalde overtredingen te corrigeren. Als u deze schendingen niet onmiddellijk corrigeert, kan dit leiden tot juridische stappen zonder verdere kennisgeving, inclusief, maar niet beperkt tot, inbeslagname en bevelschrift."

Samantha Williams, GOJO's senior director of corporate communications, vertelde Infection Control Today® in februari dat het bedrijf "onmiddellijk actie" ondernam na ontvangst van de FDA-brief. Ze voegde eraan toe dat de brief niet gerelateerd was aan de veiligheid of kwaliteit van Purell producten, of van de productieprocessen van het bedrijf.


Holistische benadering van handhygiëne

Over het geheel genomen heeft de effectiviteit van handreinigers de afgelopen 6 maanden een klap gekregen. Hoewel dit niet wil zeggen dat deze producten niet effectief zijn tegen microben, is het een sterke herinnering aan de noodzaak van een holistische benadering van handhygiëne. Het is belangrijk om de gezondheidswerkers en alle ziekenhuismedewerkers - en ook bezoekers en patiënten - te informeren en te herhalen dat handreinigers in specifieke situaties effectief kunnen zijn, terwijl het wassen van de handen met water en zeep in alle situaties kan worden gebruikt.

Effectief handen wassen nóg belangrijker geworden

Hoewel de inspanningen op het gebied van infectiepreventie vaak gericht zijn op het moment dat handreinigers niet kunnen worden gebruikt, is het misschien tijd om te schakelen en te onderzoeken wanneer ze wél kunnen worden gebruikt. Een effectieve strategie hiervoor zou kunnen zijn om een positievere aanpak te hanteren en mensen er tegelijkertijd aan te herinneren dat ontsmettingsmiddelen, zoals elke technologie of medische ingreep, niet alle producten zijn. In het algemeen is de rol van handdesinfectiemiddelen er altijd een geweest waar uitleg nodig was en met de recente literatuur en zorgen van de FDA is het misschien tijd dat de inspanningen op het gebied van infectiepreventie worden aangepast aan de manier waarop de handhygiëne wordt gecommuniceerd. Het herhalen van het belang van effectief handen wassen voor iedereen die een zorginstelling binnenkomt, is van cruciaal belang om de veiligheid van de patiënt te waarborgen. We hebben allemaal een rol in de preventie van infecties en aangezien onderzoek verandert wat wel en niet gebruikt kan worden, is het belangrijk dat dergelijke inspanningen zich ook ontwikkelen en aanpassen om relevant en effectief te blijven.

 

Bron: https://www.infectioncontroltoday.com/hand-hygiene/new-dirt-hand-sanitizers-muddies-claims-about-effectiveness

 

-----------------------------------------------------------------------------------


Mening van No Touch Products:
Het is duidelijk dat handreinigers obv alcohol minder effectief kunnen zijn dan het handen wassen met zeep. Het gaat er echter wel om hoe men de handen wast. Hoe grondiger, hoe beter.
Qua communicatie kan er wel iets gedaan worden aan het verschil tussen handgel en zeep. In onze optiek bestaan er nu verkeerde opvattingen in de samenleving over wat wel of niet effectiever is. In de automatische zeepdispensers met sensor, die wij in onze shop aanbieden, is het mogelijk om zowel met desinfecterende gel obv alcohol te werken als met traditionele zeep. Dit staat duidelijk aangegeven per artikel.

 

 


«   »

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.